Chapter 4 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अपुत्रस्य गृहं शून्यं दिशः शून्यास्त्वबान्धवाः । मूर्खस्य हृदयं शून्यं सर्वशून्या दरिद्रता
Transliteration
aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyāstvabāndhavāḥ | mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyā daridratā
Translation
अपुत्राच्या घरात शून्यता असते, जिथे नातेवाईकही शून्य असतात. मूर्खाच्या हृदयात शून्यता असते, सर्वत्र शून्यता असते, ती म्हणजे दरिद्रता.
Literal meaning: अपुत्राच्या घरात शून्य आहे, दिशांमध्ये नातेवाईक शून्य आहेत. मूर्खाच्या हृदयात शून्य आहे, सर्वत्र शून्य आहे, ती म्हणजे दरिद्रता.
Explanation
अपुत्र आणि मूर्ख व्यक्तीच्या जीवनात शून्यता आणि दरिद्रता असते.
या श्लोकात चाणक्य यांनी स्पष्ट केले आहे की, अपुत्र असलेल्या व्यक्तीच्या घरात शून्यता असते. याचा अर्थ असा की, अपुत्रता म्हणजे एक प्रकारची एकाकीपणा आणि दु:ख, कारण नातेवाईक नसल्यामुळे त्या व्यक्तीला भावनिक आधार मिळत नाही. याशिवाय, मूर्ख व्यक्तीच्या हृदयात देखील शून्यता असते, ज्यामुळे त्याला जीवनात काहीही मूल्यवान गोष्टी मिळत नाहीत. मूर्खता आणि अपुत्रता यामुळे व्यक्तीच्या जीवनात दरिद्रता येते. त्यामुळे, ज्ञान आणि कुटुंब दोन्ही महत्त्वाचे आहेत, कारण ते जीवनाला अर्थ देतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-14