Chapter 6 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
भ्रमन्सम्पूज्यते राजा भ्रमन्सम्पूज्यते द्विजः । भ्रमन्सम्पूज्यते योगी स्त्री भ्रमन्ती विनश्यति
Transliteration
bhramansampūjyate rājā bhramansampūjyate dvijaḥ | bhramansampūjyate yogī strī bhramantī vinaśyati
Translation
ഭ്രമിച്ചാൽ രാജാവ് ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു, ഭ്രമിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണൻ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു; ഭ്രമിച്ചാൽ യോഗി, സ്ത്രീ ഭ്രമിച്ച് നശിക്കുന്നു.
Literal meaning: ഭ്രമിച്ചാൽ രാജാവ് ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു, ഭ്രമിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണൻ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു; ഭ്രമിച്ചാൽ യോഗി, സ്ത്രീ ഭ്രമിച്ച് നശിക്കുന്നു.
Explanation
ഭ്രമിച്ചാൽ രാജാവ്, ബ്രാഹ്മണൻ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ യോഗിയും സ്ത്രീയും ഭ്രമിച്ചാൽ നശിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ഭ്രമം എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ആശങ്ക, സംശയം, അല്ലെങ്കിൽ അസ്ഥിരതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാജാവ്, ബ്രാഹ്മണൻ എന്നിവരെ ഭ്രമിച്ചാൽ അവർക്ക് ബഹുമാനം ലഭിക്കുന്നു, എന്നാൽ യോഗിയും സ്ത്രീയും ഭ്രമിച്ചാൽ അവരെ നശിപ്പിക്കുന്നു എന്നത് അവരുടെ സാമൂഹിക സ്ഥിതിക്ക് വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നു. രാജാവ്, ബ്രാഹ്മണൻ എന്നിവരുടെ ഭ്രമം അവരുടെ സ്ഥാനത്തെ ബാധിക്കാതെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ യോഗിയും സ്ത്രീയും ഭ്രമിച്ചാൽ അവരുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുകയും, അവരെ അവഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ശ്ലോകം സമൂഹത്തിലെ വ്യത്യസ്ത നിലകളുടെ ഭ്രമത്തിന്റെ വ്യത്യാസത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-04