Chapter 7 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
सन्तोषस्त्रिषु कर्तव्यः स्वदारे भोजने धने । त्रिषु चैव न कर्तव्योऽध्ययने जपदानयोः
Transliteration
santoṣastriṣu kartavyaḥ svadāre bhojane dhane | triṣu caiva na kartavyo'dhyayane japadānayoḥ
Translation
संतोष तीन गोष्टींमध्ये असावा: आपल्या घरात, जेवणात आणि धनात. आणि तीन गोष्टींमध्ये संतोष असू नये: अध्ययन, जप आणि दान.
Literal meaning: संतोष तीन गोष्टींमध्ये करावा: स्वगृहात, जेवणात, आणि धनात. आणि तीन गोष्टींमध्ये संतोष न करावा: अध्ययन, जप, आणि दान.
Explanation
संतोष तीन गोष्टींमध्ये असावा आणि तीन गोष्टींमध्ये असू नये.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की संतोष म्हणजेच समाधान हे आपल्या घरात, जेवणात आणि धनात असावे. म्हणजेच, आपल्या जीवनातील या गोष्टींमध्ये संतोष असणे आवश्यक आहे. परंतु, अध्ययन, जप आणि दान यामध्ये संतोष असू नये, कारण या गोष्टींमध्ये अधिक मेहनत आणि प्रगतीची आवश्यकता असते. अध्ययनात अधिक ज्ञान मिळवणे, जपात अधिक ध्यान केंद्रित करणे आणि दानात अधिक उदारता दाखवणे आवश्यक आहे. त्यामुळे या गोष्टींमध्ये संतोष न ठेवता, त्यात अधिक प्रयत्न करणे महत्त्वाचे आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-04