Chapter 9 · Verse 3
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गन्धः सुवर्णे फलमिक्षुदण्डे नाकरि पुष्पं खलु चन्दनस्य । विद्वान्धनाढ्यश्च नृपश्चिरायुः धातुः पुरा कोऽपि न बुद्धिदोऽभूत्
Transliteration
gandhaḥ suvarṇe phalamikṣudaṇḍe nākari puṣpaṃ khalu candanasya | vidvāndhanāḍhyaśca nṛpaścirāyuḥ dhātuḥ purā ko'pi na buddhido'bhūt
Translation
सुवर्णात गंध आहे, फळात मिक्सुदंड आहे, चंदनाचे पुष्प नाही. विद्वान, धनाढ्य आणि राजा दीर्घायुष्यी असतो; पूर्वी कोणताही बुद्धी देणारा नव्हता.
Literal meaning: गंध सुवर्णात आहे, फळात मिक्सुदंड आहे, चंदनाचे पुष्प नाही. विद्वान, धनाढ्य आणि राजा दीर्घायुषी असतो; पूर्वी कोणताही बुद्धी देणारा नव्हता.
Explanation
सुवर्ण, फळ, आणि चंदन यांचे गुण आणि विद्वान, धनाढ्य, आणि दीर्घायुषी व्यक्तींची महत्त्वता दर्शवते.
या श्लोकात सुवर्ण, फळ, आणि चंदन यांचे गुण सांगितले आहेत. सुवर्णाचे गंध असतो, फळात मिक्सुदंड असतो, पण चंदनाचे पुष्प नाही. याचा अर्थ असा आहे की, काही गोष्टींमध्ये त्यांच्या गुणांचा अभाव असतो. विद्वान, धनाढ्य आणि राजा दीर्घायुषी असतो, म्हणजेच ज्ञान, संपत्ती आणि सत्ता या गोष्टी दीर्घकाल टिकतात. यामध्ये एक गूढता आहे की, पूर्वी बुद्धी देणारा कोणताही नव्हता, म्हणजेच ज्ञानाचे महत्त्व आणि त्याची कमी यावर प्रकाश टाकला आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 09-03