Work 3 · Passage 144
Stoic tradition
Greek
Potest aliquis disputare an illo tempore capessenda fuerit sapienti res publica. Quid tibi vis, Marce Cato? Iam non agitur de libertate; olim pessumdata est. Quaeritur, utrum Caesar an Pompeius possideat rem publicam; quid tibi cum ista contentione? Nullae partes tuae sunt; dominus eligitur. Quid tua, uter vincat? Potest melior vincere, non potest non peior esse, qui vicerit. Ultimas partes attigi Catonis. Sed ne priores quidem anni fuerunt qui sapientem in illam rapinam rei publicae admitterent; quid aliud quam vociferatus est Cato et misit irritas voces, cum modo per populi levatus manus et obrutus sputis exportandus extra forum traheretur, modo e senatu in carcerem duceretur?
Transliteration
Potest aliquis disputare an illo tempore capessenda fuerit sapienti res publica. Quid tibi vis, Marce Cato? Iam non agitur de libertate; olim pessumdata est. Quaeritur, utrum Caesar an Pompeius possideat rem publicam; quid tibi cum ista contentione? Nullae partes tuae sunt; dominus eligitur. Quid tua, uter vincat? Potest melior vincere, non potest non peior esse, qui vicerit. Ultimas partes attigi Catonis. Sed ne priores quidem anni fuerunt qui sapientem in illam rapinam rei publicae admitterent; quid aliud quam vociferatus est Cato et misit irritas voces, cum modo per populi levatus manus et obrutus sputis exportandus extra forum traheretur, modo e senatu in carcerem duceretur?
Translation
ഏറ്റവും നല്ലത് ജയിക്കാമെങ്കിലും, ജയിച്ചവൻ മോശമായതാകാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ, സത്യം പറയുമ്പോൾ, കാറ്റോയുടെ അവസാന ഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ സ്പർശിച്ചു. എന്നാൽ, ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ പോലും, സത്യവാങ്മൂലക്കാരനെ ആ രാജ്യത്തിന്റെ കവർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആരും സമ്മതിച്ചിരുന്നില്ല; കാറ്റോ ശബ്ദിച്ചു, ശബ്ദങ്ങൾ അയച്ചു, ജനങ്ങളുടെ കൈകൾ ഉയർത്തി, തൂവലുകൾ കൊണ്ട് മൂടിയപ്പോൾ, ഒരു വട്ടം ഫോറം വിട്ടു കൊണ്ടുപോയി, മറ്റൊരു വട്ടം സെനറ്റിൽ നിന്ന് തടവിലാക്കപ്പെട്ടു.
Literal meaning: ഏറ്റവും നല്ലത് ജയിക്കാമെങ്കിലും, ജയിച്ചവൻ മോശമായതാകാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ, സത്യം പറയുമ്പോൾ, കാറ്റോയുടെ അവസാന ഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ സ്പർശിച്ചു. എന്നാൽ, ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ പോലും, സത്യവാങ്മൂലക്കാരനെ ആ രാജ്യത്തിന്റെ കവർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആരും സമ്മതിച്ചിരുന്നില്ല; കാറ്റോ ശബ്ദിച്ചു, ശബ്ദങ്ങൾ അയച്ചു, ജനങ്ങളുടെ കൈകൾ ഉയർത്തി, തൂവലുകൾ കൊണ്ട് മൂടിയപ്പോൾ, ഒരു വട്ടം ഫോറം വിട്ടു കൊണ്ടുപോയി, മറ്റൊരു വട്ടം സെനറ്റിൽ നിന്ന് തടവിലാക്കപ്പെട്ടു.
Explanation
സത്യവാങ്മൂലക്കാരൻ ഒരു കവർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടാൻ സമ്മതിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; ജയിച്ചവൻ മോശമായതാകാൻ കഴിയില്ല.
ഈ പാസ്സേജിൽ, കാറ്റോ എന്ന സത്യവാങ്മൂലക്കാരൻ തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെ വിലയിരുത്തുന്നു. അദ്ദേഹം പറയുന്നു, ഒരു വ്യക്തി ജയിച്ചാൽ, അതിന്റെ നല്ലതും മോശമായതുമായ സ്വഭാവം ആ വ്യക്തിയുടെ കൈയിൽ ഇല്ല. അതായത്, ഒരു വ്യക്തി വിജയിച്ചാൽ, അത് നല്ലതായിരിക്കാം, എന്നാൽ അതിന്റെ മോശമായ സ്വഭാവം അവന്റെ കൈയിൽ ഇല്ല. കാറ്റോയുടെ വാക്കുകൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങളെ കുറിച്ചാണ്. കാറ്റോയെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ശബ്ദിച്ചു, എന്നാൽ ആരും അദ്ദേഹത്തെ അംഗീകരിച്ചില്ല. അതിനാൽ, അദ്ദേഹം തന്റെ സത്യവാങ്മൂലത്തെ നിലനിര്ത്തുവാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയ കവർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടാൻ ആരും സമ്മതിച്ചില്ല.
Source edition (provenance)
perseus:phi1017.phi015.perseus-lat2; ep 14.13; transliteration: identical Latin