Work 3 · Passage 21
Stoic tradition
Greek
Difficile est, inquis, animum perducere ad contemptionem animae. Non vides, quam ex frivolis causis contemnatur? Alius ante amicae fores laqueo pependit, alius se praecipitavit e tecto, ne dominum stomachantem diutius audiret, alius ne reduceretur e fuga, ferrum adegit in viscera. Non putas virtutem hoc effecturam, quod efficit nimia formido? Nulli potest secura vita contingere, qui de producenda nimis cogitat, qui inter magna bona multos consules numerat.
Transliteration
Difficile est, inquis, animum perducere ad contemptionem animae. Non vides, quam ex frivolis causis contemnatur? Alius ante amicae fores laqueo pependit, alius se praecipitavit e tecto, ne dominum stomachantem diutius audiret, alius ne reduceretur e fuga, ferrum adegit in viscera. Non putas virtutem hoc effecturam, quod efficit nimia formido? Nulli potest secura vita contingere, qui de producenda nimis cogitat, qui inter magna bona multos consules numerat.
Translation
কষ্টকর, তুমি বলছ, আত্মাকে অবজ্ঞা করার জন্য মনকে পরিচালিত করা। তুমি কি দেখো না, কত অপ্রাসঙ্গিক কারণে অবজ্ঞা করা হয়? কেউ প্রিয়ার দরজায় ফাঁসিতে ঝুলে পড়ে, কেউ ছাদ থেকে লাফিয়ে পড়ে, যেন মালিকের রাগী স্বর দীর্ঘকাল শোনার প্রয়োজন না হয়, কেউ পালিয়ে যাওয়ার ভয়ে, দেহে অস্ত্র ঢুকিয়ে দেয়। তুমি কি মনে করো, এই ভয় যা সৃষ্টি করে, তা virtue অর্জন করবে? যে কেউ নিরাপদ জীবন পেতে চায়, সে কখনও তা পাবে না, যে অতিরিক্ত চিন্তা করে, যে মহান ভালোর মধ্যে অনেক কনসুলের সংখ্যা গুনে।
Literal meaning: কষ্টকর, তুমি বলছ, আত্মাকে অবজ্ঞা করার জন্য মনকে পরিচালিত করা। তুমি কি দেখো না, কত অপ্রাসঙ্গিক কারণে অবজ্ঞা করা হয়? কেউ প্রিয়ার দরজায় ফাঁসিতে ঝুলে পড়ে, কেউ ছাদ থেকে লাফিয়ে পড়ে, যেন মালিকের রাগী স্বর দীর্ঘকাল শোনার প্রয়োজন না হয়, কেউ পালিয়ে যাওয়ার ভয়ে, দেহে অস্ত্র ঢুকিয়ে দেয়। তুমি কি মনে করো, এই ভয় যা সৃষ্টি করে, তা virtue অর্জন করবে? যে কেউ নিরাপদ জীবন পেতে চায়, সে কখনও তা পাবে না, যে অতিরিক্ত চিন্তা করে, যে মহান ভালোর মধ্যে অনেক কনসুলের সংখ্যা গুনে।
Explanation
আত্মার অবজ্ঞা করা কঠিন, এবং অপ্রাসঙ্গিক কারণে আত্মহত্যার প্রবণতা দেখা যায়।
এই প্যাসেজটি স্টোইক দর্শনের একটি গুরুত্বপূর্ণ দিক তুলে ধরে, যেখানে বলা হয়েছে যে আত্মার অবজ্ঞা করা সহজ নয়। লেখক বিভিন্ন উদাহরণ দিয়ে দেখাচ্ছেন কিভাবে মানুষ অপ্রাসঙ্গিক কারণে আত্মহত্যার পথ বেছে নেয়। এখানে বলা হয়েছে, কেউ প্রেমিকার দরজায় ফাঁসিতে ঝুলে পড়ে, কেউ ছাদ থেকে লাফিয়ে পড়ে, এবং কেউ পালানোর ভয়ে আত্মহত্যা করে। এইসব উদাহরণ দেখায় যে, ভয় মানুষের মনকে কতটা প্রভাবিত করতে পারে। লেখক প্রশ্ন করছেন, কি করে এই ভয়কে virtue বা নৈতিকতা অর্জনের জন্য কাজে লাগানো সম্ভব? তিনি বলেন, যে কেউ নিরাপদ জীবন চায়, সে কখনও তা পাবে না যদি সে অতিরিক্ত চিন্তা করে এবং মহান ভালোর মধ্যে অনেক কনসুলের সংখ্যা গুনে।
Source edition (provenance)
perseus:phi1017.phi015.perseus-lat2; ep 4.4; transliteration: identical Latin